علم اطلاعات و دانش شناسی(کتابداری و اطلاع رسانی)

با سلام.اینجانب مجتبی مخبری دانشجوی کارشناسی کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه تهران، ورودی 1389 هستم و در راستای اطلاع رسانی به جامعه کتایداری و اخبار و فعالیت های مربوط به این حوزه تمام تلاش خود را انجام میدهم تا جامعه کتابداری و فعالیت های گسترده آن را به همگان بشناسانم. دوستان هم درباره وبلاگ و مطالبش اگر نظر بدهند بسیار ممنون میشوم. با تشکر

سرمایه گذاری در تولید علم به سبک سعودی‌ها!
ساعت ٤:۱٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱۱/۱۳  کلمات کلیدی: تولید علم در عربستان ، سرقت های علمی ، خرید مقلات آی اس آی ، دانشگاه تهران

عقب ماندن در رقابت علمی منطقه‌یی و بین‌المللی، برخی دانشگاه های کشورهای ثروتمند عربی را به شیوه های خلاقانه برای افزایش تولیدات علمی سوق داده که خرید مقالاتISI نمونه ای از آن است!

این دانشگاه ها در یک تقلب آشکار علمی با پرداخت پول، نام دانشگاه خود را به مقالات برتر ارائه شده در مجلاتISI اضافه می کنند.

این حرکت ضد علمی به حدی گسترش یافته که مجله ساینس سال گذشته در گزارشی افشا کرد که بیش از 60 محقق عالی رتبه از رشته‌های علمی مختلف که همگی در فهرست اسامی بسیار ذکر شده موسسه اطلاعات علمی(ISI)قرار دارند، یک قرارداد پاره‌وقت را با دانشگاه ملک عبدالعزیز عربستان امضا کرده‌اند که بر اساس آن نام این دانشگاه را در ازای پول به عنوان همکار دوم در کنار نام خود در لیست این موسسه وارد می‌کنند!

از سوی دیگر یک موسسه دانشگاهی به اصطلاح برجسته‌تر عربستان موسوم به دانشگاه ملک سعود در ریاض تا حد زیادی با استفاده از شگرد درج نام این دانشگاه در انتشارات تحقیقاتی خارجی بدون همکاری با محققان آن، طی چهار سال گذشته چند صد پله جایگاه خود را در رتبه‌بندی جهانی بالا برده است!

رابرت کرشتر، استاد فیزیک نجومی دانشگاه هاروارد از ایمیلی سخن گفته که در آن دانشگاه شاه عبدالعزیز به وی یک قرارداد استاد مکمل و نظارت بر یک گروه پژوهشی با حقوق سالانه 72 هزار دلار در ازای افزودن نام این دانشگاه به عنوان همکار در لیست محققان برتر موسسه ISIپیشنهاد کرده بود.

دانشگاهیان داخل و خارج این کشور هشدار داده‌اند که چنین اعمالی می‌تواند از تلاشهای واقعی دانشگاههای عربستان در تغییر جایگاههای خود در مراکز پژوهشی رتبه بندی جهانی بکاهد.

دولت عربستان میلیاردها دلار برای ساخت دانشگاه جدید علوم و فناوری شاه عبدالله صرف کرده که از آزمایشگاههای فناوری پیشرفته و محققان برجسته به عنوان اعضای هیات علمی برخوردار خواهد بود. با این حال مسوولان دانشگاه های این کشور ظاهرا در تلاشند با دست زدن به تقلبهای علمی این چنینی روند پیشرفت دانشگاه های خود را تسریع کنند!

محمد القنیبط، استاد اقتصاد کشاورزی دانشگاه ملک سعود که اخیرا این طرحها را در مقاله‌ای در روزنامه الحیات نقد کرده، اظهار کرد: این دانشگاهها به دنبال خریدن نام هستند.

تدی فیشمان، رئیس مرکز صداقت علمی در دانشگاه کلمسون در کارولینای جنوبی اظهار کرد که این طرحها تعمدا یک تصور نادرست می‌سازند که بر اساس آن این دانشگاهها در حال انجام تحقیقات بزرگ هستند.

چهره‌های علمی که این پییشنهاد را پذیرفته‌اند نشان‌دهنده طیف گسترده‌ای از اعضای هیات علمی نهادهای نخبه در آمریکا، کانادا، اروپا، آسیا و استرالیا و همگی مرد بوده‌اند.

نیل رابرتسون، استاد برجسته ریاضی در دانشگاه دولتی اوهایو که این قرارداد را امضا کرده، اظهار کرد که هیچ نگرانی در مورد این پیشنهاد نداشته است. وی در توجیه اقدام خود افزود: این نظام سرمایه‌داری است. آنها سرمایه دارند و می‌خواند از آن چیزی بسازند!

گری گیلمور، ستاره‌شناس دانشگاه کمبریج و از دیگر افراد پذیرنده این قرارداد گفت: دانشگاهها همیشه شهرت مردم را می‌خرند. در اصل، این هیچ تفاوتی با استخدام یک محقق برجسته در هاروارد ندارد!

دانشگاه ملک عبدالعزیز ایده این کار را از دانشگاه شاه سعود گرفته بود که یک برنامه سه ساله را برای افزایش جایگاه خود در رتبه‌بندی جهانی اجرا کرده بود. پشت این جریان مردی به اسم عبدالله العثمان قرار داشته که دکترای علوم تغذیه خود را از دانشگاه آریزونا در سال 1992 دریافت کرده و در سال 2008 ریاست دانشگاه شاه سعود را بر عهده گرفت.

العثمان زمانی وارد جریان شد که دانشگاههای عربستان در رسانه‌های این کشور برای نمایش ضعیف آنها در رتبه‌بندی دانشگاههای بین‌المللی مورد انتقاد قرار گرفته بودند. در رتبه‌بندیWebometrics در سال 2006 از میان 3000 دانشگاه، دانشگاه ملک سعود در رتبه 2910 و دانشگاه ملک عبدالعزیز در جایگاه 2785 قرار داشتند. جایگاه دانشگاه نفت و مواد معدنی ملک فهد در این فهرست 1681 بود. هیچ کدام از این دانشگاهها در میان فهرست 500 دانشگاه برتر رتبه‌بندی آکادمیک شانگهای در سال 2008 قرار نداشتند.

العثمان دو برنامه را در دانشگاه ملک سعود برای تغییر اوضاع برپا کرد. یکی از آنها برنامه بورس تحصیلی دانشمند برجسته برای افزایش تعداد دانشمندان برجسته وابسته به این دانشگاه و اجرای فعالیتهای پژوهشی پیوسته با محققان بین‌المللی با قابلیت انتشار در مجلات نیچر و ساینس بوده و برنامه دیگر یک طرح استاد میهمان بود که بر اساس آن هر استاد باید سالانه پنج مقاله را در مجلات فهرست شدهISI منتشر کنند. همچنین به هر استاد مهمان در ازای هر مقاله منتشر شده با همکاری محققان دانشگاه ملک سعود مبلغ جداگانه‌ای پرداخت می‌شد.

این دانشگاه به زودی با چند دانشمند عالی رتبه اروپایی، آسیایی و آمریکایی قرار داد بست که تعداد انتشارات وابسته این دانشگاه را در سال 2010 - 2011 به سه برابر بیشتر از سال 2008 برساند.

ادامه خبر را از ایسنا میتوانید مشاهده کنید.

اما پیش از کلیک کردن بر روی لینک بالا خودتان وضعیت گزارش شده را با اندکی تشابه با ایران مقایسه کنید. درست است که در کشور هایی همچون کشورهای عربی و دیگر کشورها وضعیت سرقت علمی و بد اخلاقی های ادبی بدین وضع افتضاح گونه است، اما ما باید شرایط کنونی کشور خود را نیز مشاهده کنیم و این درست نیست که نتوانیم مقابل بهترین دانشگاه کشور (دانشگاه تهران) را از آلودگی های علمی پاک کنیم و مدام دم از سرقت های کشورهای عربی بزنیم. امیدوارم که مسئولین که چندین سال هم هست که در پی استانداردهای نشر و قوانین مربوط به انتشارات هستند نیز با چنین پیامهایی تلنگری بخورند و هرچه زودتر وضعیت کنونی کشورمان را نیز در نظر بگیرند و کشورمان را از آلودگی های علمی پاکسازی کنند.

از گذشته تا کنون گفته اند:

عیب کسان منگر و احسان خویش        دیده فرو بر به گریبان خویش